wada słuchu, dzieci, dla dzieci, pedagogika specjalna

Nie obrażaj więc mojej inteligencji poprzez czynione na pokaz zaniżanie własnej.
1

Praca z dzieckiem z wadą słuchu w szkole podstawowej.”
Kwalifikacja dziecka z wadą słuchu do kształcenia integracyjnego.
oświadczenia wielu krajów, a także nasze polskie doświadczenia
szkolnictwa integracyjnego wskazują, że dzieci z zaburzeniami w rozwoju,
z tzw. specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, nie muszą uczyć się w odrębnych
szkołach specjalnych i być izolowane od normalnie rozwijających się
rówieśników.
W ostatnich latach coraz więcej dzieci z wadami słuchu uczy się
w szkołach podstawowych, uczęszczają do klas integracyjnych, albo objęte są
nauczaniem zintegrowanym.
i o dużych korzyści, jakie stwarza nauczanie integracyjne, nie
każde dziecko z wadą słuchu kwalifikuje się do tej formy nauczania z uwagi
na zbyt duże wymagania programowe w szkole masowej, którym nie zawsze
jest w stanie sprostać.
Wybór dalszej drogi kształcenia dla dziecka z wadą słuchu jest
bardzo trudną decyzją dla jego rodziców. Z naszych obserwacji wynika
jednoznacznie, że decyzję o „oddaniu” dziecka do szkoły specjalnej podejmują
bardzo niechętnie , a zwłaszcza gdy nauka w takiej szkole wiąże się
z mieszkaniem dziecka w internacie i oznacza dłuższą rozłąkę z rodziną.
Rodzice pragną, aby ich dziecko mimo dużego niedosłuchu
uczęszczało do szkoły podstawowej, w miejscu jego zamieszkania, gdyż
sami chcą wychować dziecko w domu rodzinnym, zapewnić mu jak
najlepszą opiekę.
Przestrzegamy rodziców, aby w podjęciu tej trudnej decyzji nie kierowali się
tylko własną motywacją (subiektywną oceną), ale uwzględniali opinię innych
specjalistów, którzy opiekują się dzieckiem od momentu stwierdzenia wady
słuchu, obserwują jego osiągnięcia w procesie rehabilitacji.
Po badaniach dojrzałości szkolnej dziecka niedosłyszącego ,
w poradni, w oparciu o wyniki specjalistycznych badań lekarskich,
stwierdzających poziom ubytku słuchu oraz wyniki badań psychologicznych
i pedagogicznych – indywidualnie omawiamy z rodzicami umiejętności
i zdolności dziecka w momencie startu szkolnego . Konfrontujemy je
z wymaganiami edukacyjnymi i społecznymi szkoły ogólnodostępnej.
2
Specjaliści kierując dziecko z wadą słuchu do nauczenia w szkole
podstawowej ogólnodostępnej, powinni z rodzicami omówić, czy dziecko
niedosłyszące spełnia zasadnicze warunki, które w dużym stopniu umożliwiają
mu sprostanie wymaganiom edukacyjnym w nauczaniu zintegrowanym.
Do tych warunków zaliczamy przede wszystkim:
1.
Zachowany kontakt słowny – rehabilitacja mowy dziecka była rozpoczęta
dużo wcześniej przed podjęciem nauki w kl. I, możliwy jest spontaniczny
kontakt werbalny z rówieśnikami i osobami dorosłymi spoza rodziny.
Dziecko posiada indywidualny , dobrze dobrany aparat słuchowy, z którego
korzysta w szkole i w domu oraz pozostaje pod stałą opieką surdologopedy
w Poradni Rehabilitacji Dzieci z Wadami Słuchu i Mowy.
2.
Przeciętny poziom rozwoju umysłowego brak dodatkowych poważnych
zaburzeń rozwojowych.
Wysokie możliwości intelektualne sprzyjają lepszemu opanowaniu
zasobu słownictwa i rozwoju mowy, a postęp w komunikacji słownej
stymuluje w naturalny sposób procesy poznawcze. Dzieci z obniżonym
poziomem intelektualnym mają większe trudności w przyswajaniu pojęć
abstrakcyjnych, zrozumieniu złożonych poleceń i zadań. Wymagają też
znacznie więcej powtórzeń przy utrwalaniu nowych wiadomości – szybciej
męczą się wysiłkiem umysłowym, często mają obniżoną motywację
do uczenia i duże trudności z koncentracją uwagi.
Dużo dzieci z wadami słuchu ma również wadę wzroku, dlatego też
każde dziecko, u którego stwierdzono niedosłuch powinno mieć
systematycznie badany wzrok.
Mogą występować zaburzenia w obrębie innych zmysłów, np.
obniżenie sprawności ruchowej, zaburzenia sprawności grafomotorycznej
i niska koordynacja wzrokowo – słuchowa, które są spowodowane przez ten
sam czynnik który wywołał niedosłuch .
Tak, jak u dzieci słyszących również i u dzieci z wadami słuchu
mogą występować zaburzenia o charakterze dyslektyczno - dysgraficzno-
dysortograficznym. Mogą one utrudniać naukę mowy, opóźniać poziom
nauki czytania i pisania.
W przypadku stwierdzenia poza niedosłuchem, sprzężonych
deficytów rozwojowych w zakresie analizatora wzrokowego i słuchowego,
bądź obniżonego poziomu sprawności grafomotorycznej – konieczne są
dodatkowe ćwiczenia stymulujące rozwój zaburzonych funkcji
percepcyjno – motorycznych w ramach zajęć korekcyjno –
kompensacyjnych lub dodatkowe zajęcia dydaktyczno wyrównawcze
z elementami tych ćwiczeń.
3
Poważne zaburzenia funkcji analizatora słuchowego mogą być
rekompensowane i wspomagane przez prawidłowy rozwój funkcji
analizatora wzrokowego, a także innych zmysłów jak dotyku, powonienia
i smaku.
Zaburzenia i sprzężone deficyty rozwojowe w zakresie funkcji
percepcyjno – motorycznych dziecka słabo słyszącego są przyczyną dużych
trudności w zakresie analizy i syntezy słuchowej i wzrokowej, a obniżony
poziom pamięci wzrokowej i spostrzegawczość utrudnia umiejętność
odczytywania mowy z ust – przez co kontakt słowny dziecka z otoczeniem
może być znacznie gorszy.
3.
Dobra motywacja dziecka do nauki.
O postępach szkolnych dziecka niedosłyszącego i rozwoju
kontaktów społecznych w środowisku słyszących rówieśników, decyduje
jego wysoka motywacja do nauki i chęć uczenia się wraz z nimi. Istotne
znaczenie mają takie cechy jego osobowości jak wytrwałość, umiejętność
skupienia uwagi, duża odporność psychiczna na niepowodzenia i dojrzała
motywacja dziecka do uczenia się mowy. Dużą rolę odgrywa też czynnik
domysłu – jako wynik spostrzegawczości , wzrokowego zapamiętywania
i kojarzenia sytuacyjnego pewnych informacji – doskonalący się równolegle
z rozwojem zasobu słownictwa dziecka i umiejętnościami odczytywania
mowy z ust.
Dzieci zahamowane emocjonalnie są nieśmiałe , niepewne –
odczuwają lęk i duży stres, który hamuje ich aktywność na lekcji i utrudnia
nawiązywanie kontaktów społecznych . Dzieci nadpobudliwe
psychoruchowo nie potrafią skupić uwagi nawet przez krótką chwilę,
wymagają stałej pomocy nauczyciela, szybko rezygnują z podjętych
zadań, okazują niechęć do podejmowania dodatkowych ćwiczeń. Z tych
względów napotykają na duże trudności w nauce i wymagają znacznie
więcej pomocy indywidualnej ze strony nauczyciela i rodziców
oraz specjalnych zabiegów terapeutycznych.
4.
Gotowość ze strony rodziców do zapewnienia dziecku dodatkowej
i systematycznej pomocy w nauce oraz utrzymywania stałej współpracy
ze szkołą i nauczycielką uczącą dziecko. Rodzice muszą być świadomi
podejmowanego trudu pracy z dzieckiem, że samodzielnie bez stałej ich
pomocy, nie jest w stanie opanować podstawowych umiejętności szkolnych.
Zapewnienie dobrego aparatu słuchowego umożliwi dziecku
wykorzystanie resztek słuchu i ułatwi lepsze odczytywanie mowy z ust.
Rodzice w naturalnych warunkach, powinni stale aktywizować dziecko
do mówienia, podtrzymywać jego wypowiedzi za pomocą gestów i mimiki
twarzy. Należy doskonalić poziom rozumienia mowy poprzez ciągłą
rozmowę z dzieckiem, gdyż nie ma mówienia bez rozumienia.
4
Kwalifikacją dzieci z wadami słuchu do odpowiednich szkół
z naszego rejonu zajmuje się zespół orzekający przy Poradni
Psychologiczno – Pedagogicznej w Suwałkach
z udziałem specjalistów
badających dziecko (psychologa, pedagoga) lekarza pediatry albo lekarza
foniatry – w porozumieniu z surdologopedą lub psychologiem z Poradni
Rehabilitacji Dzieci z Wadami Słuchu i Mowy w Suwałkach oraz Dyrektora
Poradni. W posiedzeniu zespołu orzekającego mogą też wziąć udział rodzice
dziecka i wysłuchać argumentów przedstawionych przez poszczególnych
członków zespołu dotyczących podjęcia stosownej decyzji w sprawie ich
dziecka.
Ostatecznie na Zespole Orzekającym, za zgodą rodziców podejmuje
się decyzję o kwalifikacji dziecka do nauczania w szkole podstawowej
ogólnodostępnej w klasie integracyjnej lub w szkole specjalnej dla dzieci
niesłyszących lub niedosłyszących. Zgodnie z aktualnie obowiązującą ustawą
o systemie oświaty, dziecko o specjalnych potrzebach edukacyjnych ma prawo
do realizacji obowiązku szkolnego w szkole ogólnodostępnej w rejonie swego
stałego miejsca zamieszkania.
Społeczna integracja dzieci z wadą słuchu wśród słyszących rówieśników
w szkole podstawowej.
Do kl. I trafiają dzieci o różnym stopniu ubytku słuchu i bardzo
różnie przygotowane do porozumienia się werbalnego, od czego też zależy
ich rozwój poznawczy, emocjonalny i społeczny. Dlatego też przed
rozpoczęciem nauki w szkole dziecko niedosłyszące powinno już wcześniej
uczęszczać do oddziału przedszkolnego także w grupie dzieci słyszących.
W kl. I będzie już bardziej samodzielne i znacznie łatwiej przystosuje się
do nowych wymagań w szkole oraz do innego sposobu mówienia
nauczyciela i poszczególnych uczniów w klasie.
Podstawowym warunkiem dobrej współpracy nauczyciela
z dzieckiem z wadą słuchu jest jego zaangażowanie emocjonalne, pełna
akceptacja dziecka oraz gotowość do podjęcia ogromnego wysiłku pracy
z dzieckiem niepełnosprawnym.
Dlatego też nauczyciel rozpoczynając pracę z tym dzieckiem,
powinien okazać mu dużo życzliwości, a jednocześnie wnikliwie go
obserwować, by rozpoznać jego umiejętności i szukać możliwości
nawiązywania dobrego z nim kontaktu. Przede wszystkim powinien też
skorzystać z pomocy rodziców i specjalistów zajmujących się dotychczas
rehabilitacją mowy dziecka, aby przekazali dotychczasowe spostrzeżenia
odnośnie rozwoju intelektualnego dziecka i poziom rozwoju mowy.
Rozpoczynając pracę z uczniem niesłyszącym , nauczyciel
powinien wyjaśnić pozostałym dzieciom w klasie jakie trudności może mieć
ich niesłyszący kolega w porozumiewaniu się . Uczniowie powinni też
5
wiedzieć, że aparat słuchowy służy do wzmacniania wszystkich dźwięków
dochodzących do ucha – również hałasu – ale nie przywraca słuchu. Dlatego
też, ich niesłyszący kolega, może czegoś nie usłyszeć, albo nie zrozumieć
od razu, ale przecież widzi, myśli i czuje oraz może być z powodzeniem
uczestnikiem wspólnej nauki, zabawy i wycieczki.
W zależności od wsparcia psychicznego nauczyciela oraz
właściwego zrozumienia jego trudności przez pozostałych kolegów
w klasie jest on w stanie przełamać swój ogromny stres psychiczny i poczuć
się zaakceptowanym w klasie.
Dziecko z wadą słuchu nigdy nie może być faworyzowane przez
nauczyciela, lecz powinno być traktowane podobnie jak jego słyszący
koledzy – we wszystkich innych sprawach, które nie maja związku z wadą
słuchu. Ważne jest podkreślanie przed klasą jego postępów, szczególnych
uzdolnień – jego mocnych stron – oraz wkładu pracy.
Nauczyciel powinien też stworzyć niesłyszącemu dziecku,
optymalne warunki odbioru mowy podczas lekcji.
-
Przede wszystkim należy zapewnić dobre oświetlenie klasy oraz miejsce
w pierwszej ławce w rzędzie od okna. Uczeń będąc blisko nauczyciela
(od 0,5 – 1.5 m.) którego twarz jest dobrze oświetlona, może słuchać jego
wypowiedzi i jednocześnie odczytywać mowę z ust. Należy też,
umożliwić dziecku odwracanie się w kierunku innych kolegów
odpowiadających na lekcji – co ułatwi lepsze zrozumienie ich
wypowiedzi.
-
Nauczyciel mówiąc do całej klasy, powinien stać w pobliżu dziecka
zwrócony twarzą w jego stronę - nie powinien chodzić po klasie, czy być
odwrócony twarzą do tablicy – to utrudnia dziecku odczytywanie mowy
z ust nauczyciela.
-
Podobnie też strój i wygląd nauczyciela m.in. broda czy wąsy zasłaniające
usta, ciemne okulary, długie kolczyki w uszach pani – rozpraszają uwagę
dziecka.
-
Należy mówić do dziecka wyraźnie używając normalnego głosu
i intonacji, unikać gwałtownych ruchów głową czy nadmiernej
gestykulacji.
-
Należy zadbać o spokój i ciszę w klasie – eliminować zbędny hałas m.in.
zamykać okna przy ruchliwej ulicy, unikać szeleszczenia kartkami
papieru, szurania krzesłami – to utrudnia dziecku rozumienie poleceń
nauczyciela i wypowiedzi innych uczniów, powoduje też większe
zmęczenie.
-
Nauczyciel winien upewnić się czy polecenia kierowane do całej klasy są
właściwie rozumiane przez dziecko niedosłyszące. W przypadku
trudności zapewnić mu dodatkowe wyjaśnienia, sformułować inaczej
polecenie, używając prostego, znanego dziecku słownictwa.
  • zanotowane.pl
  • doc.pisz.pl
  • pdf.pisz.pl
  • alter.htw.pl
  • Powered by WordPress, © Nie obrażaj więc mojej inteligencji poprzez czynione na pokaz zaniżanie własnej.